Brezilyalı tamirci Alfredo Moser’in 2001’de geliştirdiği “Moser lambası”, elektrik şebekesi, pil ya da güneş paneli kullanmadan gün ışığını kapalı alanlara taşıyor. Uluslararası Liter of Light projesiyle binlerce haneye ulaşan düzenek, gündüz aydınlatma amacıyla kullanılan elektriği azaltmayı hedefliyor.
Sistemde içi su ve az miktarda çamaşır suyu veya klorla doldurulan iki litrelik şeffaf PET şişeler kullanılıyor. Şişe, yarısı çatının dışında, yarısı içeride kalacak biçimde yerleştiriliyor; su sızmasını önlemek için conta ve macunla sabitleniyor.
Dışarıdaki şişe bölümü güneş ışığını topluyor. Işık, şişedeki suyun içinde kırılarak 360 derecelik açıyla çevreye yayılıyor ve altındaki kapalı alanı aydınlatıyor; karışıma eklenen klor veya çamaşır suyu da suyun berraklığını koruyup alg ve mikroorganizma oluşumunu engelliyor.
Üç şişeli bir düzenek üzerinde yapılan teknik ölçüm ve saha testlerinde aydınlatma seviyesinin 1.739 lükse kadar çıkabildiği bildiriliyor. Bu düzey, standart bir çalışma ofisindeki aydınlatmaya denk geliyor.
Tek şişe de kiler, garaj, penceresiz koridor veya bahçe kulübesi gibi alanlarda hareket etmeye yetecek görüş sağlayabiliyor. Sistem, plastik şişelerin yeniden kullanılmasına da imkân veriyor.
Düzenek doğal gün ışığına bağlı olduğu için geceleri çalışmıyor ve geleneksel elektrikli aydınlatmanın yerini bütünüyle alamıyor. Çatıda açılacak deliklerin su yalıtımı riski yaratabileceğine dikkat çekilirken, uygulamanın öncelikle müstakil garaj, kiler veya müştemilat gibi alanlarda tercih edilmesi öneriliyor.