Üç lider 19 Kasım'da buluşacak; Ukrayna zirve gündeminde yok

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 19 Kasım'da Çin'in Şencen kentinde ilk kez üçlü görüşmede bir araya gelecek. Beyaz Saray, buluşmanın Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında yapılacağını duyurdu.

Zirve, üç büyük gücün dünya düzenini etkileyebilecek kararları masaya taşıyabileceği kaygısıyla 1945'teki Yalta Konferansı'na benzetiliyor. İkinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru ABD Başkanı Franklin Roosevelt, Sovyet lider Josef Stalin ve İngiltere Başbakanı Winston Churchill'in katıldığı Yalta Konferansı, savaş sonrası düzenin şekillenmesinde rol oynamıştı.

Nüfuz alanlarının tekrardan paylaşıldığı yeni bir Yalta

Liderlerin görüşmeden farklı beklentileri bulunuyor. Trump'ın öncelikleri arasında nükleer silahların azaltılması ve İran'daki savaş yer alırken Putin, Ukrayna'daki savaşı Moskova'nın çıkarlarına uygun bir anlaşmayla bitirmek için zirveyi fırsat olarak görüyor.

Washington, Ukrayna'nın üçlü zirvenin gündeminde olmadığını açıkladı. Ev sahibi Şi Cinping'in ise nükleer silahların sınırlandırılması konusunda isteksiz olduğu belirtiliyor; ABD ve Rusya'nın 5 binden fazla, Çin'in ise yaklaşık 500 nükleer savaş başlığı bulunuyor. Pekin, Washington ve Moskova ile aynı kısıtlamalara tabi olmak istemiyor.

Üç ülkenin liderlerinin buluşması, görüşmede yer almayacak ülkelerde de kaygı yarattı. Özellikle Ukrayna ve Tayvan, kendi geleceklerini etkileyecek kararların kendileri olmadan alınmasından endişe ediyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, geçen ay yaptığı açıklamada, "Nüfuz alanlarının tekrardan paylaşıldığı yeni bir Yalta" istemediklerini söylemişti. Trump'ın Şi Cinping ile ayrıca ikili görüşmesi planlanırken Putin'le baş başa görüşme programda yer almıyor.