TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Cem Demirel, Türkiye Belediyeler Birliği’nin (TBB) dergisinde yayımlanan makalesinde, binaların deprem öncesinde incelenmesinde tahribatsız ölçümlerin kullanımını anlattı.
Demirel, yapı jeofiziğinin fiziksel ölçümlerle beton içindeki donatının yerleşimi, malzemedeki farklılıklar, nemle ilişkili koşullar ve binanın titreşim davranışı gibi gözle görülemeyen özellikleri araştırdığını belirtti. Ölçümlerin önemli bir bölümünün yapı elemanından karot alınmadan yapılabildiğini kaydetti.
Tahribatsız incelemelerin yapının farklı noktalarından bilgi toplayarak hangi bölgelerin daha ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiğini göstermeye yardımcı olduğunu aktaran Demirel, karot almanın bazı durumlarda malzeme özelliklerini doğrudan incelemek için gerekli olduğunu ifade etti.
Demirel, donatının konumu bilinmeden yapılan müdahalenin istenmeyen hasara yol açabileceğine dikkat çekti. Tahribatsız ölçümlerin önce donatı yerleşimini ve beton içindeki farklılıkları araştırarak, numune alınması gerektiğinde olağan durumu ya da şüpheli alanları temsil edecek noktaların daha bilinçli seçilmesine katkı sunduğunu söyledi.
Yöntemlerin amacının karotu bütünüyle ortadan kaldırmak değil, gerekli doğrudan deneyleri doğru yerde planlamak olduğunu vurgulayan Demirel, jeofizik ölçümlerin hasar veya bozulma şüphesi bulunan alanların yayılımını araştırmaya yardımcı olabileceğini belirtti. Yapının güvenliğine ilişkin kararın ise taşıyıcı sistem dahil bütün mühendislik verileri birlikte incelenerek verilmesi gerektiğini kaydetti.
Demirel, yapı radarı, sonik, elektrik yöntem ve titreşim ölçümlerinin belediyelerin mevcut yapı stoğuna yönelik çalışmalarında kullanılabileceğini aktardı. Özellikle afet sonrasında hizmet vermesi beklenen itfaiye binaları, afet koordinasyon merkezleri ve diğer belediye tesislerinde bu ölçümlerin proje ve zemin bilgilerini destekleyebileceğini ifade etti.


