Cebeci'deki mavi atık su Alibeyköy Barajı'na akıyor, arıtma isteniyor
Gün boyu lodosun devirdiği dolap konuşulurken, Cebeci'den gelen haber çok daha geniş bir kesimi ilgilendiren bir soruyu ortaya koyuyor: Baraja aktığı bildirilen mavi su arıtılıyor mu? Bu haberi seçmemin nedeni, iddiaların doğruluğu kadar, suyun nasıl denetlendiğinin de kent yaşamı için taşıdığı önem.
Sultangazi'nin Cebeci köyünde mavi renkli atık suyun Alibeyköy Barajı'na aktığı bildiriliyor. Haberde suyun, Habibler bölgesindeki tekstil ve kot yıkama atölyelerinden kaynaklandığı öne sürülüyor; bu bağlantı doğrulanmış bir tespit gibi sunulmamalı. Ancak baraja ulaşan bir akıştan söz edilmesi, konuyu yalnızca görüntünün rengiyle sınırlı bırakmıyor: Kaynağın ve suyun niteliğinin açıklığa kavuşması gerekiyor.
Bölge sakini Ahmet Tahirçeoğulları, suyun zaman zaman görüldüğünü ve baraja ulaşmaması gerektiğini söylüyor. Habere göre baraj suyu belediye tarafından kullanılıyor; İstanbul genelinde sulamada da değerlendiriliyor. Böylece mahallede gözlenen bir akış, suyun kullanıldığı alanlar nedeniyle daha geniş bir kamu meselesine dönüşüyor. Etkinin ne olduğu ise haber metninde ölçüm sonuçlarıyla ortaya konmuyor.
Tahirçeoğulları, barajda balık yaşadığını ve yöre halkının yıllardır burada balık tuttuğunu belirtiyor. Balıkların çocukluğundan beri tüketildiğini de aktaran mahalle sakini, suyun zararlı olabileceğini düşündüklerini ifade ediyor. Bu sözler bir risk iddiasıdır; tek başına suyun ya da balıkların zarar gördüğünü kanıtlamaz. Fakat suyun kullanımı ve balıkların tüketimi söz konusu olduğunda, kuşkunun ölçülebilir verilerle yanıtlanması önem kazanıyor.
Haberde atık suyun kaynağı, içeriği ya da barajdaki suya etkisi konusunda bir analiz sonucu paylaşılmıyor. Bu nedenle mavi rengin tek başına ne anlama geldiği üzerinden kesin hüküm vermek doğru olmaz. Aynı şekilde, kaynağın atölyeler olduğu iddiası da yetkili bir tespitle doğrulanmadan kesin bilgi sayılmamalı. Haberin ortaya koyduğu temel mesele, bu soruların yanıtsız kalmaması gerektiği.
Mahalle sakini, bölgede İSKİ'nin müdahalede bulunduğunu belirtiyor ve su havzası için döşenen kanalın atık suyu arıtacak şekilde düzenlenmesini istiyor. Bu talep, yalnızca belirli bir görüntünün ortadan kaldırılmasına değil, suyun baraja ulaşmadan önce nasıl ele alındığının açıklanmasına işaret ediyor. Kanalın mevcut işlevi ve istenen düzenlemenin nasıl karşılanacağı hakkında haberde ayrıntı bulunmuyor; dolayısıyla okurun elindeki bilgi, talebin kendisiyle sınırlı.
Burada hesap verebilirlik, iddiayı kimin dile getirdiğini aktarmakla bitmiyor. Akışın nereden geldiği, arıtılıp arıtılmadığı ve baraja ulaşıp ulaşmadığına ilişkin veriler, endişeyi doğrulamak ya da gidermek için gerekli. Haberde bu sorulara yanıt veren bir ölçüm sonucu yer almıyor; suyun kullanım alanları ve mahallelinin kaygıları aktarılıyor. Bu ayrım, hem gereksiz paniği önlemek hem de olası bir sorunu küçümsememek için önemli.
Alibeyköy Barajı'na akan mavi su haberi, bu yüzden bir çevre görüntüsünün ötesinde okunmalı. Baraj suyunun kullanıldığı ve sulamada değerlendirildiği bilgisi, konunun kentlileri ve üretim alanlarını ilgilendirebileceğini gösteriyor; fakat olası etkiler hakkında kesin sonuca varmak için haberde bulunmayan veriler gerekiyor. Küçük puntoda kalan asıl soru şu: Kaynağı ve içeriği tartışmalı bu akış, su havzasına ulaşmadan nasıl denetleniyor ve arıtılıyor? Bu soruya açık yanıt verilmesi, hem mahallelinin endişesini hem de kamunun suya ilişkin bilgi ihtiyacını karşılamanın ilk adımı olur.
Bu köşe, Ara Başlık yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.