Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY), Kürdistan Demokratik Partisi’nin (KDP) meclisi iki yıl aradan sonra toplamasıyla tırmanan siyasi kriz, Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) hükümetten çekilmesiyle derinleşti. KYB lideri Bafıl Talabani, 5 Kasım’da aldığı çekilme kararını açıklarken, KDP lideri Mesud Barzani taraflara diyalog çağrısında bulundu.
KDP, 4 Kasım’da Kürdistan Parlamentosu’nu kısmi katılımla topladı ve meclis başkanı ile başkanvekilini seçti. KDP’nin bazı KYB milletvekillerinin desteğiyle 52 kişilik yeter sayısına ulaştığı oturuma KYB’nin yanı sıra Yeni Nesil Hareketi, Helwest Hareketi ve Kürdistan İslami Birlik Partisi katılmadı.
Kürdistan halkının çıkarları, diğer bütün çıkar ve hedeflerden daha büyük
Talabani, mecliste yapılan atamaları “çoğunluk dayatması” ve “tek yanlı irade” olarak niteleyerek KYB’nin hükümetten ayrıldığını ve meclisin alacağı kararları tanımayacağını söyledi. KDP’nin tek taraflı atamalarını sürdürmesi halinde Süleymaniye merkezli paralel bir başkan, başbakan ve bakanlar atayabileceklerini belirtti; 1990’lardaki “çift idareli” yapıya dönüş ihtimalini gündeme getirdi.
Krizle ilgili ilk açıklamasını yapan Mesud Barzani, KYB’yi sorunların çözümü için diyalog masasına çağırdı. Barzani, “Kürdistan halkının çıkarları, diğer bütün çıkar ve hedeflerden daha büyük” diyerek, diğer siyasi tarafların da katılımıyla halkın talep ve beklentilerini karşılayacak geniş tabanlı ulusal bir hükümet kurulmasını istedi.
IKBY Başbakanı Mesrur Barzani, Bağdat’ta Irak Başbakanı Ali Zeydi ile bir araya geldi. Görüşmelerde IKBY’nin Irak bütçesindeki payının ele alındığı aktarıldı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, taraflara diyalog çağrısı yaparak Kürt partileri arasındaki anlaşmazlıkların ve IKBY ile Bağdat yönetimi arasındaki sorunların Irak Anayasası temelinde çözülmesi gerektiğini söyledi. Çin Dışişleri Bakanlığı ise KDP ile KYB arasındaki gerilimi Irak’ın iç meselesi olarak niteledi ve Pekin’in Irak’ın istikrarı ile kalkınmasını desteklediğini belirtti.
IKBY’de 20 Ekim 2024’te yapılan seçimlerde KDP 39, KYB 23 milletvekili çıkardı. Bakanlıkların paylaşımı gibi konulardaki anlaşmazlıklar nedeniyle hükümetin kurulamadığı süreçte KDP’nin meclisi toplaması, iki parti arasındaki gerilimi yeniden artırdı; güç paylaşımının yanı sıra gümrük kapıları ile petrol ve doğalgaz gelirlerinin dağılımı da taraflar arasındaki sorun başlıkları arasında yer alıyor.