ABD’de ara seçimlerin ardından Cumhuriyetçilerin Kongre’de çoğunluğu kaybetmesi, Türkiye’ye F-35 tedarikinin nasıl ilerleyeceği sorusunu yeniden gündeme getirdi. Türkiye’nin sahip olduğu ve ABD’de hangarda tutulan altı uçak için temel engel, S-400’ler konusundaki yasal düzenleme.
ABD Ulusal Savunma Yetki Yasası’nda (NDAA), Türkiye S-400 hava savunma sistemlerine sahip olduğu sürece F-35’lerin teslim edilmeyeceği belirtiliyor. Türkiye, Rus yapımı sistemlerin Birleşik Arap Emirlikleri’ne satışı için müzakereler yürütmüş ancak geçen temmuz ayında Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında kamuoyuna yansıyan bu konuda somut bir gelişme yaşanmamıştı.
Daha önce bazı savunma uzmanları, Türkiye S-400’leri elden çıkarmasa bile sistemleri hiç kullanmama gibi güvencelerle F-35 tedarikinin mümkün olabileceğini dile getirmişti. Bu değerlendirmelerde ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki ilişkilere ve uluslararası dengelere dikkat çekilmişti.
Seçim sonuçlarının Trump’ın elini zayıflattığı değerlendirilirken, F-35 ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığı da belirtiliyor. Türkiye’nin çevresindeki bölgesel koşullar ve ABD’nin ihtiyaçlarının tedarik konusunda etkili olabileceği ifade ediliyor.
Bu değerlendirmelerde, S-400 satın alan Hindistan’a ABD’nin CAATSA yaptırımlarını fiilen uygulamaması örnek gösteriliyor. Söz konusu tutum, ABD’nin Çin’le rekabetiyle ilişkilendirilirken, F-35 konusunda belirleyici unsurun Amerikan kamuoyu olduğu aktarılıyor.