Ara Not · 17 Kasım 2026 Salı

Bir haftada 521 X hesabı engellendi, COP31 paylaşımları da etkilendi

Gün boyu Rusya-Ukrayna müzakereleri konuşulurken, bir haftada en az 521 X hesabının erişime engellenmesi daha az görünür kaldı. Bu haberi seçmemin nedeni, kararların gazetecilerden çevre örgütlerine uzanan geniş bir kesimin kamusal sesini etkilemesi.

İfade Özgürlüğü Derneği bünyesindeki EngelliWeb verilerine göre Türkiye’de son bir haftada en az 521 X hesabına erişim engeli getirildi. Bu, tek bir hesabı ya da tek bir tartışmayı ilgilendiren münferit bir gelişme değil; çok sayıda hesabın kısa bir zaman aralığında görünmez kılındığını gösteren bir sayı. Kararların 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi kapsamında alındığı bildirildi.

Hesaplara erişim engeli için “millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması” gerekçesi gösterildi. Bu gerekçenin hangi hesaplar için, hangi somut içerikler nedeniyle uygulandığı haber metninde tek tek açıklanmıyor. Dolayısıyla 521 sayısı, yalnızca kararların kapsamını değil, kararların nasıl gerekçelendirildiği ve kamuoyunun bu gerekçeleri ne ölçüde görebildiği sorusunu da önemli hale getiriyor.

Erişime kapatılanlar arasında iklim ve enerji uzmanı Önder Algedik, Salda Gölü Koruma Derneği, İklim Adaleti Forumu ve Ekoloji Birliği’nin resmî hesapları bulunuyor. Bu hesaplarda iklim değişikliği ve COP31 hakkında paylaşımlar yapıldığı belirtiliyor. Gazeteciler Ali Osman Önder, Baransel Ağca, Erk Acarer ve Ahmet Nesin’in hesaplarının yanı sıra avukatlar ve başka uzmanların hesapları da listede yer alıyor.

Bu çeşitlilik, meselenin yalnızca sosyal medya kullanıcılarının platforma erişimiyle sınırlı olmadığını gösteriyor. Bir çevre örgütünün duyurusu, bir uzmanın değerlendirmesi ve bir gazetecinin paylaşımı aynı kamusal tartışmanın farklı parçaları olabilir. Bu hesapların Türkiye’den görünmez kılınması, o tartışmalara ulaşmak isteyen yurttaşların karşısına da bir engel çıkarıyor; özellikle iklim ve enerji başlıklarında bilgiye erişim açısından gözden kaçırılmamalı.

Burada dikkat edilmesi gereken, haberin aktardığı ölçülebilir bilgi ile kararların hukuka uygunluğu hakkında yapılabilecek değerlendirmeyi birbirine karıştırmamak. EngelliWeb verileri en az 521 hesabın engellendiğini bildiriyor; kararların dayanağı olarak da 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi ve millî güvenlik ile kamu düzeni gerekçeleri aktarılıyor. Haberde, tek tek kararların içeriği ya da her hesap için gösterilen özel gerekçe yer almıyor.

Bu nedenle kamusal tartışmanın merkezinde yalnızca kaç hesabın engellendiği değil, kararların hangi ölçütlerle alındığı ve bu ölçütlerin nasıl denetlenebildiği de bulunmalı. Sayının bir haftada 521’e ulaşması, konuya tek tek hesapların hikâyesi gibi bakmayı yetersiz kılıyor. Kararların kapsamı büyüdükçe, yurttaşların haber ve bilgi kaynaklarına erişimi üzerindeki etkisini değerlendirmek de daha önemli hale geliyor.

Büyük gündem başlıkları değişir; fakat ifade ve bilgiye erişimle ilgili kararların etkisi, o günün haber akışından daha uzun süre hissedilebilir. Bu haberde aktarılan hesaplar gazetecilikten çevre çalışmalarına, hukuktan uzman görüşlerine uzanıyor. En az 521 hesabın engellendiği bilgisi bu yüzden küçük bir teknoloji haberi değil: gerekçesi ve kapsamı açıklanması gereken, kamusal denetimle doğrudan ilgili bir gelişme.

Bu köşe, Ara Başlık yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

Ara Başlık Muhabir.App platformu üyesidir.