Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun (IDF) 2025 verilerine göre, Türkiye’de 20–79 yaş arasındaki diyabetli yetişkin sayısı 9,6 milyona ulaştı. Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı Dr. Ahmet Mehlepçi, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında yaptığı değerlendirmede diyabetin ekonomik ve toplumsal boyutlarına dikkat çekti.
Diyabet, vücudun insülini yeterince üretememesi ya da etkili kullanamaması nedeniyle kan şekerinin kontrol edilemediği kronik bir hastalık. Yanlış beslenme, hareketsizlik, genetik yatkınlık ve kilo sorunlarıyla ilişkilendirilen hastalık, zamanında teşhis ve tedavi edilmediğinde kalp, böbrek ve göz sağlığında kalıcı hasara yol açabiliyor.
Mehlepçi, Türkiye’de diyabet görülme sıklığının yüzde 16,5’e ulaştığını belirterek artışta ekonomik kriz ve yoksullaşmanın etkili olduğunu söyledi. Nüfusun yaklaşık yüzde 35’inin temel gıdalara ulaşmakta zorlandığını ifade eden Mehlepçi, bunun sağlıklı ve dengeli beslenmeyi güçleştirdiğini; kişileri ekmek, makarna, pilav ve hamur işi gibi ucuz karbonhidrat kaynaklarına yönelttiğini kaydetti.
Büyükşehirlerdeki yoğun çalışma temposu ve hareketsiz yaşamın riski artırdığını belirten Mehlepçi, dar gelirli kişilerin spor ve fiziksel aktivite alanlarına erişiminin de çok sınırlı olduğunu söyledi. Aile hekimliğinde tanı olanaklarının gelişmesinin gizli vakaların bulunmasına katkı sağladığını, ancak aile hekimlerinin günde 100 ila 150 hastaya bakmak zorunda kalmasının nitelikli, bütüncül ve koruyucu sağlık hizmetini zorlaştırdığını dile getirdi.
Mehlepçi, diyabet yönetiminin hastalar için günün her saatine yayılan zihinsel bir yük oluşturabildiğini ve bunun diyabet tükenmişliğine yol açabildiğini belirtti. Bu durumu yalnızca “tedaviye uyumsuzluk” olarak görmemek gerektiğini söyleyen Mehlepçi, aile sağlığı merkezlerinde psikologların aile hekimleriyle eş güdümlü çalışmasını önerdi.
Sürekli glukoz takip sistemleri ve akıllı insülin pompalarının tedavide önemli olduğunu belirten Mehlepçi, bu cihazlara erişimin maliyet nedeniyle herkes için mümkün olmadığını söyledi. Erişimin kişinin ekonomik gücüne bağlı olmasının aynı hastalığa sahip kişiler arasında farklı sağlık sonuçlarına yol açabildiğini ifade etti; çocuklar için sensörlerin geri ödeme kapsamına alınmasını ise önemli bir kazanım olarak nitelendirdi.