Diyabet, pankreasın yeterli insülin üretememesi ya da vücudun insülini etkili kullanamaması nedeniyle kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıkıyor. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Can Akçura, hastalığın uzun süre belirti vermeden ilerleyebileceğini söyledi.
Sık idrara çıkma, aşırı susama, halsizlik, kilo kaybı ve bulanık görme diyabetin belirtileri arasında yer alıyor. Akçura, kişinin kendini iyi hissetmesinin kan şekerinin normal olduğu anlamına gelmediğini belirterek yakınması olanların sağlık kuruluşuna başvurması, risk taşıyanların ise belirti olmasa da değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Tanıda açlık kan şekeri ve HbA1c testlerinin, gerekli durumlarda ise şeker yükleme testinin kullanılabildiğini aktaran Akçura, hangi testin yapılacağına hekimin karar verdiğini ifade etti.
Birinci derece yakınlarında diyabet bulunanlar, fazla kilolular, hareketsiz yaşam sürenler ve yüksek tansiyonu olanlar yüksek risk grubunda sayılıyor. Gebelikte diyabet geçirmiş olmak da sonraki yıllarda hastalık riskini artırıyor.
Akçura, Amerikan Diyabet Derneği'nin 2026 yılı önerilerine göre başka risk faktörü bulunmasa da erişkinlerde diyabet taramasına 35 yaşında başlanması gerektiğini belirtti. Fazla kilolu veya obezitesi bulunan ve ek risk faktörü taşıyan kişilerde taramanın daha erken yaşlarda yapılması gerektiğini vurguladı.
Tip 2 diyabet riskini azaltmak için sağlıklı beslenme, uygun vücut ağırlığının korunması ve düzenli fiziksel aktivite önem taşıyor. Akçura, haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş gibi orta yoğunlukta hareket edilmesini, dengeli beslenilmesini ve tütün ürünlerinden uzak durulmasını önerdi.
Diyabet takibinin yalnızca kan şekeri ölçümünden ibaret olmadığını belirten Akçura, göz, böbrek, sinir ve ayak sağlığının yanı sıra kan basıncı ve kolesterol düzeylerinin de izlenmesi gerektiğini söyledi. Düzenli takip ve zamanında tedavinin diyabete bağlı sağlık sorunlarını önlemeye veya ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabileceğini kaydetti.