Sosyal psikolojide “Seyirci Etkisi” olarak adlandırılan durum, acil bir olay karşısında çevredeki kişi sayısı arttıkça yardım etme olasılığının azalmasını açıklıyor. Kalabalıkta sorumluluk başkalarına bırakılabiliyor ve yardım gecikebiliyor.
Tek bir tanık olduğunda kişi, yardım edilmemesinin sorumluluğunu kendinde görebiliyor. Kalabalık büyüdükçe ise insanlar, “Nasıl olsa benden önce biri ambulansı aramıştır” ya da “Etrafta benden çok daha yetenekli insanlar var, onlar müdahale eder” diye düşünerek sorumluluğu başkasına bırakabiliyor.
Nasıl olsa benden önce biri ambulansı aramıştır
Bu davranışta etkili olan bir başka unsur da “Çoğulcu Cehalet”. Olay sırasında ne yapacağını bilemeyen kişiler, çevredekilerin sakin yüz ifadelerini görüp durumun ciddi olmadığı sonucuna varabiliyor; böylece birbirlerinin sakinliğini izleyerek olayı normalleştirebiliyor.
Uzmanlar, bu psikolojik tuzağı aşmak için kalabalığa genel bir çağrı yapmak yerine belirli bir kişiye açıkça seslenilmesini öneriyor. “Gri montlu beyefendi, lütfen 112'yi arayın!” gibi net bir komut, sorumluluğu belirli bir kişiye yönelterek onun harekete geçmesini sağlıyor.