Türkiye'de balık avcılığı sezonunun devam ettiği kasım ayında deniz suyu sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte pek çok balık türü yağlanarak lezzet kazanıyor. Özellikle Karadeniz ve Marmara'da avlanan hamsi, palamut, istavrit ve lüfer, sonbaharın son ayında tüketicilerin en çok tercih ettiği balıklar arasında bulunuyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın mevsim takvimine göre kasım ayı; hamsi, palamut, lüfer, istavrit ve uskumru tüketmek için uygun dönemlerden biri. Tekir, barbunya ve çipura gibi balıklar da bu ay tezgâhlarda bulunabiliyor.
Balıkların bolluğu ve fiyatları ise avlanan miktara, hava koşullarına ve bölgeye göre değişiklik gösteriyor.
KASIM AYINDA HANGİ BALIKLAR YENMELİ?
1. Hamsi: Kış sofralarının vazgeçilmezi
Karadeniz mutfağının en bilinen balıklarından hamsi, kasım ayıyla birlikte lezzetinin arttığı döneme giriyor. Soğuyan sularda yağlanan hamsi, özellikle kasım, aralık ve ocak aylarında tercih ediliyor.
Omega-3 yağ asitleri ve protein içeren hamsi; tava, buğulama ve fırında pişirme yöntemleriyle hazırlanabiliyor. Özellikle sebzelerle birlikte fırında pişirilmesi, kızartmaya göre daha az yağ kullanılmasını sağlıyor.
2. Palamut: Bu sezonun en dikkat çeken balığı
Eylül ayında başlayan palamut sezonu kasım ayında da devam ediyor. Göçmen bir balık olan palamut, sonbahar boyunca yağlanarak lezzet kazanıyor.
Üstelik 2026 yılında palamut avcılığında dikkat çekici bir bolluk yaşanıyor. İstanbul Su Ürünleri Komisyoncuları Derneği Başkanı Metin Akçay, ekim ayında yaptığı açıklamada, 1987'den bu yana böylesine verimli bir av sezonuna ilk kez tanık olduğunu belirtti.
Kasım ayının sonuna kadar palamut avının devam etmesi beklenirken, bu balık özellikle fırında, ızgarada veya buğulama yöntemiyle tüketilebiliyor.
3. Lüfer: Kasım ayının en lezzetli balıklarından
Marmara ve Karadeniz'de avlanan lüfer, kasım ve aralık aylarında lezzetiyle öne çıkan türlerden biri.
Yağlı yapısıyla özellikle ızgarada ve fırında pişirmeye uygun olan lüferin av miktarı ise yıldan yıla değişebiliyor.
Ancak lüfer satın alırken balığın boyuna dikkat edilmesi gerekiyor. Çinekop ve sarıkanat olarak adlandırılan balıklar da lüferin farklı büyüklüklerdeki hâlleri. Özellikle küçük bireylerin avlanması, balıkların büyüyüp üreme şansı bulmasını engelleyebiliyor.
4. İstavrit: Daha ekonomik bir alternatif
Kasım ayında tercih edilebilecek balıklar arasında istavrit de bulunuyor. Karadeniz, Marmara ve Ege'de avlanan istavrit, özellikle tavası ve ızgarasıyla tüketiliyor.
Diğer bazı balık türlerine kıyasla daha ulaşılabilir fiyatlarla satılabilen istavrit, bütçesine uygun seçenek arayan tüketicilerin tercihleri arasında yer alıyor.
Kasım ayıyla birlikte istavritin de lezzetli dönemine girdiği belirtiliyor.
5. Uskumru: Yağlı yapısıyla öne çıkıyor
Sonbaharın son ayları, uskumru tüketmek için en uygun dönemler arasında gösteriliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın balık takvimine göre uskumru, özellikle ekim, kasım ve aralık aylarında lezzet kazanıyor.
Omega-3 yağ asitleri bakımından zengin olan uskumru, fırında veya ızgarada pişirilmeye uygun balıklar arasında bulunuyor.
Ancak Türkiye'de uskumrunun her bölgede ve her zaman bol miktarda avlanmadığı, tezgâhlarda ithal veya dondurulmuş ürünlerin de bulunabildiği unutulmamalı.
TEKİR, BARBUNYA VE ÇİPURA DA TERCİH EDİLEBİLİR
Kasım ayında tüketilebilecek balıklar yalnızca bu beş türle sınırlı değil.
Tekir, barbunya ve çipura da sonbahar aylarında balık tezgâhlarında yer alıyor. Bununla birlikte her türün en lezzetli olduğu dönem farklılık gösteriyor.
Örneğin barbunya ve tekir genellikle yaz sonu ve sonbahar başında daha lezzetli kabul edilirken, çipura kasım ayında da tüketilebiliyor. Yetiştiricilik yoluyla üretilen çipura ve levrek ise yıl boyunca satışa sunulabiliyor.
BALIK ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Balık tüketiminde mevsim kadar tazelik ve avlanma kuralları da önem taşıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın açıklamalarına göre taze balığın gözleri berrak ve parlak, solungaçları kırmızı, eti ise sıkı olmalı. Keskin ve rahatsız edici kokuya sahip balıklardan uzak durulmalı.
Ayrıca yasal avlanma boyunun altındaki balıklar satın alınmamalı. Bakanlığın 2026 av sezonu için duyurduğu asgari boy sınırlarından bazıları şöyle:
Yasal sınırların üzerinde olmak da bir balığın mutlaka sürdürülebilir biçimde avlandığı anlamına gelmiyor. Balık stoklarının korunması için küçük bireylerin tüketiminden kaçınılması ve avlanma yasaklarına dikkat edilmesi önem taşıyor.
HAFTADA KAÇ KEZ BALIK TÜKETİLMELİ?
Sağlık Bakanlığı, dengeli beslenme kapsamında haftada yaklaşık iki kez balık tüketilmesini öneriyor.
Balıklar; kaliteli protein, omega-3 yağ asitleri, B12 ve D vitaminleri ile çeşitli mineraller bakımından önemli besin kaynakları arasında yer alıyor.
Besin değerini korumak açısından aşırı yağda kızartmak yerine fırın, ızgara ve buğulama gibi pişirme yöntemlerinin tercih edilmesi öneriliyor.
Kasım ayında balık alışverişi yapacak tüketiciler için en önemli ölçütler ise balığın mevsiminde olması, tazeliği, boyu ve fiyatı. Mevsiminde avlanan ve uygun koşullarda saklanan balıkları tercih etmek, hem sağlıklı beslenmeye hem de denizlerdeki balık stoklarının korunmasına katkı sağlayabiliyor.